คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ.58/2567: คำสั่งระงับเหตุรำคาญต้องมี “การวัดเสียงที่เชื่อถือได้” ไม่ใช่การคาดคะเน – จีโอนอยซ์ – พันธมิตรที่คุณไว้ใจได้ด้านอะคูสติกและการควบคุมเสียง

คดีจริง

หมายเหตุ: โพสต์นี้เป็นการสรุปคำพิพากษา อ.58/2567 จากสื่อทางการของศาลปกครองและสื่อมวลชน โดยย่อเป็นภาษาใช้งาน เพื่อการบริหารความเสี่ยงด้านเสียงในทางปฏิบัติ.

ผู้บริหารท้องถิ่นใช้อำนาจตามกฎหมายสาธารณสุขออก คำสั่งห้ามกระทำการใด ๆ ที่ก่อให้เกิดเสียงดังรบกวน ต่อผู้ประกอบการรายหนึ่ง โดยไม่มีการตรวจวัดเสียงตามหลักวิชาการ อาศัยเพียงการคาดคะเนจากข้อร้องเรียนและการตรวจสอบเบื้องต้น ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาในปี 2568 เพิกถอนคำสั่งดังกล่าว เพราะปราศจากหลักฐานการวัดเสียงที่เชื่อถือได้ (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ.58/2567).

ประเด็นข้อกฎหมาย

คำสั่ง “ระงับเหตุรำคาญ” ภายใต้พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 จะออกได้หรือไม่ หาก ไม่ได้วัดเสียง ตามแนวปฏิบัติ/มาตรฐานที่ยอมรับและเพียง คาดคะเน ว่าเสียงน่าจะเกินเกณฑ์? ศาลตอบว่า ไม่ได้ ต้องมีวิธีวัดและหลักฐานที่ตรวจสอบย้อนกลับได้.

ข้อวินิจฉัยย่อ

ศาลชี้ว่า ก่อนใช้อำนาจสั่งระงับเหตุรำคาญ หน่วยงานต้อง ตรวจวัดและคำนวณระดับเสียง ตามหลักวิชาการ (เช่น วิธีวัดที่ถูกต้อง จุดวัด เวลา สภาพแวดล้อม และการเทียบพื้นเสียง) ไม่ใช่เพียงคาดคะเนว่ามีแนวโน้มก่อความเดือดร้อน ทั้งนี้ ในคดีมีการยกประเด็นเรื่องเกณฑ์ ส่วนเพิ่ม 10 dBA จากพื้นเสียง แต่ ไม่มีการวัดยืนยัน ศาลจึงเพิกถอนคำสั่ง.

music venues closed due to noise nuisance

คำสั่งของศาล

พิพากษาเพิกถอน คำสั่งระงับเหตุรำคาญที่ออกโดยปราศจากหลักฐานการวัดเสียงที่เชื่อถือได้
ไม่ตัดสิทธิหน่วยงานในการดำเนินการใหม่ หากจัดทำการวัดตามมาตรฐาน และมีพยานหลักฐานครบถ้วน.

นัยสำคัญเชิงปฏิบัติ

สำหรับหน่วยงานท้องถิ่น

การใช้อำนาจทางปกครองต้องมีฐาน ข้อมูลมาตรฐาน: วิธีวัด, SLM Class 1 (IEC 61672-1), คาลิเบรชันก่อน-หลัง, LAeq/LAFmax, การแยกพื้นเสียง, เอกสารสนาม และ (ถ้าเกี่ยวข้อง) การวิเคราะห์ 1/3-octave.
รายงานต้อง ตรวจสอบย้อนกลับ ได้และเชื่อมโยงกับบทกฎหมาย/ข้อบัญญัติท้องถิ่นอย่างชัดเจน.

สำหรับผู้ประกอบการ

จัดทำ Baseline วัดจริง (กลางวัน/กลางคืน), บันทึกเหตุการณ์ และเก็บไฟล์ดิบ
วาง Mitigation Ladder: ควบคุมที่ต้นทาง (Limiter/SPL target/การจัดวางลำโพง/ครอบเครื่องจักร) → เส้นทางส่งเสียง (enclosure, barrier, sealing) → ปลายทาง
ทำ Before/After Acceptance Test ด้วยวิธีเดียวกับ baseline แล้วจัดทำ Compliance Pack เพื่อยื่นต่อหน่วยงาน/ศาล

Checklist รายงาน “พร้อมศาล”

วิธีวัดอ้างอิง ISO 1996-2 + เครื่องมือ Class 1 พร้อมใบคาลิเบรชันล่าสุด
จุดวัด/พิกัด/ภาพถ่าย/สภาพแวดล้อม + field check ก่อน-หลัง
ตาราง LAeq/LAFmax แยกช่วงเวลา + กราฟ 1/3-octave (ถ้าจำเป็น)
สรุปผลเทียบเกณฑ์ที่ใช้บังคับ + ข้อเสนอเชิงวิศวกรรม + BOQ ระดับสูง