ร้านโดนสั่งปิด ถูกตรวจ หรือถูกขอให้พิสูจน์ระดับเสียง?
สำนักงานเขตทั่วกรุงเทพฯ กลับมาบังคับใช้กฎเกณฑ์การขออนุญาตประกอบกิจการสถานบันเทิงอย่างเข้มข้นอีกครั้ง และเรื่องเสียงเป็นหนึ่งในประเด็นที่ถูกตรวจ หากคุณถูกขอให้แสดงหลักฐานเรื่องระดับเสียง สิ่งที่คุณต้องมีคือผลตรวจวัดจากผู้ตรวจที่เป็น independent วัดด้วยวิธีตามกฎหมาย และลงนามโดยวิศวกรที่ระบุชื่อได้
กำลังถูกตรวจอะไรบ้าง
การตรวจสอบรอบนี้มุ่งไปที่ความปลอดภัยเป็นหลัก ทั้งระบบป้องกันอัคคีภัย ทางหนีไฟ การใช้อาคารให้ตรงกับที่ขออนุญาต และใบอนุญาตประกอบกิจการ โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535
แต่เมื่อเจ้าหน้าที่เข้าตรวจแล้ว เรื่องเสียงมักถูกหยิบขึ้นมาด้วย โดยเฉพาะร้านที่เคยมีเรื่องร้องเรียนจากเพื่อนบ้าน หรือร้านที่อยู่ใกล้ที่พักอาศัย เสียงจึงกลายเป็นประเด็นที่ผู้ประกอบการต้องเตรียมหลักฐานไว้ ไม่ใช่ตอบด้วยความมั่นใจส่วนตัว
ตัวเลขที่ตัดสินคือ 10 dBA เหนือระดับเสียงพื้นฐาน
หลายคนเข้าใจว่าเสียงรบกวนวัดกันที่ค่าเดซิเบลตายตัว ความจริงไม่ใช่ ประเทศไทยกำหนด “ระดับการรบกวน” ไว้ที่ไม่เกิน 10 dBA เหนือระดับเสียงพื้นฐาน ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 29 (พ.ศ. 2550)
นั่นหมายความว่าเกณฑ์ของร้านคุณขึ้นอยู่กับว่าย่านนั้นเงียบแค่ไหนตอนที่คุณยังไม่เปิดเสียง ร้านที่อยู่ริมถนนใหญ่มีพื้นที่หายใจมากกว่าร้านที่อยู่ในซอยเงียบอย่างมีนัยสำคัญ และนี่คือเหตุผลที่การวัดต้องทำทั้งตอนเปิดและตอนปิดแหล่งกำเนิดเสียง
- ต้องวัดระดับเสียงพื้นฐานขณะที่ร้านไม่ได้เปิดเครื่องเสียง
- ต้องวัดขณะร้านเปิดทำการจริง ในช่วงเวลาที่มีเรื่องร้องเรียน
- ต้องวัด ณ จุดที่ผู้ได้รับผลกระทบอยู่จริง ไม่ใช่ที่หน้าร้านของคุณ
- ต้องคำนวณค่าระดับการรบกวนตามวิธีที่กรมควบคุมมลพิษกำหนด (ประกาศ พ.ศ. 2565)
- ต้องใช้เครื่องวัดระดับเสียงตามมาตรฐาน IEC 61672-1 Class 1 ที่สอบเทียบแล้ว
ทำไมการวัดเองถึงใช้ไม่ได้
เราเจอกรณีที่ผู้ประกอบการวัดเองด้วยความตั้งใจดี แล้วผลที่ได้ใช้ไม่ได้เลย ไม่ใช่เพราะตัวเลขผิด แต่เพราะวิธีการไม่ตรงกับที่กฎหมายกำหนด
- แอปวัดเสียงบนมือถือใช้เป็นหลักฐานไม่ได้ตามกฎหมาย ไม่ว่าตัวเลขจะดูสมเหตุสมผลเพียงใด
- เครื่องวัดราคาถูกที่ไม่มีใบสอบเทียบ ก็ใช้ไม่ได้ด้วยเหตุผลเดียวกัน
- วัดผิดจุด เช่น วัดที่หน้าร้านแทนที่จะวัดที่บ้านผู้ร้องเรียน ทำให้ผลไม่มีความหมายในทางกฎหมาย
- ไม่มีการวัดระดับเสียงพื้นฐาน จึงคำนวณค่าระดับการรบกวนไม่ได้เลย
- ผลที่ผู้ประกอบการวัดเอง ถูกตั้งคำถามเรื่องความเป็นกลางตั้งแต่ต้น
ทำไมต้องเป็น independent ไม่ใช่บริษัทที่ขายวัสดุกันเสียง
เมื่อร้านถูกสั่งปิด สิ่งที่ตามมาแทบจะทันทีคือบริษัทรับทำห้องเก็บเสียงที่เสนอ “วัดเสียงให้ฟรี” ข้อเสนอนั้นไม่ได้ผิดกฎหมาย แต่ควรเข้าใจให้ตรงกันว่าคนที่วัดคือคนเดียวกับคนที่จะขายวัสดุให้คุณ
เราไม่ขายวัสดุกันเสียง ไม่ขายงานติดตั้ง และไม่รับค่าคอมมิชชันจากใคร เราขายผลการตรวจวัดและความรับผิดชอบต่อผลนั้น ถ้าร้านของคุณผ่านเกณฑ์ เราจะบอกว่าผ่าน และคุณไม่ต้องเสียเงินสักบาทกับงานปรับปรุงที่ไม่จำเป็น ถ้าไม่ผ่าน เราจะบอกว่าต้องแก้ตรงไหนและเท่าไรถึงจะพอ โดยไม่มีเหตุผลใดที่จะทำให้ตัวเลขนั้นสูงเกินจริง
คุณจะได้อะไร
- ผลตรวจวัดระดับเสียงพื้นฐานและระดับเสียงขณะเปิดทำการ ณ จุดที่เกี่ยวข้องจริง
- ค่าระดับการรบกวนที่คำนวณตามวิธีของกรมควบคุมมลพิษ พร้อมแสดงวิธีคำนวณ
- ข้อสรุปชัดเจนว่าผ่านหรือไม่ผ่านเกณฑ์ 10 dBA พร้อมเงื่อนไขที่ใช้วัด
- การวิเคราะห์แยกตามย่านความถี่ ซึ่งบอกได้ว่าปัญหามาจากเสียงเบส เสียงพูด หรือระบบระบายอากาศ
- ใบสอบเทียบเครื่องมือและรายละเอียดวิธีการวัด ซึ่งเป็นส่วนที่ทำให้รายงานถูกยอมรับ
- รายงานภาษาไทยสำหรับยื่นหน่วยงาน และภาษาอังกฤษหากเจ้าของหรือผู้ลงทุนต้องการ
- ลงนามโดยวิศวกรที่ระบุชื่อได้ ไม่ใช่รายงานที่ไม่มีใครรับผิดชอบ
ถ้าผลออกมาเกินเกณฑ์
การรู้ว่าเกินเท่าไรและเกินที่ความถี่ไหน มีค่ามากกว่าการรู้แค่ว่าเกิน เพราะมันเปลี่ยนงบประมาณในการแก้ไขได้หลายเท่าตัว
- ปัญหาส่วนใหญ่ของผับบาร์อยู่ที่ความถี่ต่ำ ซึ่งวัสดุซับเสียงติดผนังแบบที่ขายกันทั่วไปแทบไม่ช่วยเลย
- เสียงรั่วมักออกทางประตู ช่องระบายอากาศ และช่องท่อ มากกว่าออกทางผนัง
- การจำกัดระดับเสียงที่เครื่องเสียง มักถูกกว่าการปรับปรุงโครงสร้างหลายเท่า และมักเพียงพอ
- เราจัดลำดับให้ว่าอะไรควรทำก่อน โดยเรียงตามผลที่ได้ต่อเงินที่เสีย
- เมื่อแก้แล้ว เราวัดซ้ำเพื่อยืนยันว่าได้ผลจริง ซึ่งเป็นเอกสารที่คุณควรมีไว้ก่อนที่จะมีเรื่องร้องเรียนครั้งต่อไป
เร่งด่วนแค่ไหน เราเข้าใจ
ร้านที่ปิดอยู่คือร้านที่ขาดรายได้ทุกวัน เราจึงจัดคิวงานประเภทนี้เป็นงานเร่งด่วน และจะบอกวันที่เข้าวัดได้จริงตั้งแต่ตอนคุยครั้งแรก ไม่ใช่หลังจากคุณรอไปแล้วสามวัน
การวัดต้องทำในช่วงเวลาที่เป็นประเด็น ซึ่งโดยทั่วไปคือช่วงกลางคืน เราทำงานตามเวลาที่ร้านคุณเปิดจริง
คำถามที่พบบ่อย
ร้านถูกสั่งปิดแล้ว ต้องมีรายงานวัดเสียงหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับว่าเขตหรือเจ้าหน้าที่ขออะไรจากคุณ การตรวจรอบนี้เน้นเรื่องอัคคีภัยและการใช้อาคารเป็นหลัก แต่หากมีเรื่องร้องเรียนเสียงเข้ามาด้วย หรือเจ้าหน้าที่ขอหลักฐานเรื่องระดับเสียง ผลตรวจวัดที่ทำตามวิธีของกรมควบคุมมลพิษคือสิ่งที่ใช้ตอบได้ ส่งเอกสารที่คุณได้รับมาให้เราดู แล้วเราจะบอกตรง ๆ ว่าคุณต้องมีอะไรบ้าง
ค่ามาตรฐานเสียงของสถานบันเทิงคือเท่าไร?
ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว ระดับการรบกวนต้องไม่เกิน 10 dBA เหนือระดับเสียงพื้นฐานของบริเวณนั้น ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 29 (พ.ศ. 2550) จึงต้องวัดทั้งตอนที่ร้านเงียบและตอนที่ร้านเปิด แล้วนำมาคำนวณตามวิธีที่กำหนด
วัดเองด้วยแอปหรือเครื่องวัดที่ซื้อมาได้ไหม?
ไม่ได้ กฎหมายกำหนดให้ใช้เครื่องวัดระดับเสียงตามมาตรฐาน IEC 61672-1 Class 1 ที่ผ่านการสอบเทียบ และต้องคำนวณตามวิธีของกรมควบคุมมลพิษ ผลจากแอปมือถือหรือเครื่องที่ไม่มีใบสอบเทียบใช้เป็นหลักฐานไม่ได้
ใช้เวลานานแค่ไหน?
การวัดหน้างานโดยทั่วไปทำได้ในคืนเดียว หากเข้าถึงจุดวัดได้ครบ ส่วนเวลาที่ใช้ทั้งหมดขึ้นอยู่กับจำนวนจุดวัดและความเร่งด่วน เราแจ้งวันเข้าวัดและวันส่งรายงานให้ชัดเจนตั้งแต่ตอนเสนอราคา
ต้องปิดร้านระหว่างวัดหรือไม่?
ตรงกันข้าม เราต้องวัดขณะร้านเปิดทำการตามปกติ เพราะนั่นคือสภาพที่เป็นประเด็น ส่วนระดับเสียงพื้นฐานต้องวัดตอนที่ไม่ได้เปิดเครื่องเสียง ซึ่งใช้เวลาไม่นานและนัดหมายได้
ถ้าผลออกมาว่าเกินเกณฑ์ เราจะเสียเปรียบไหม?
รายงานเป็นของคุณ คุณเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะยื่นหรือไม่ยื่น การรู้ตัวเลขจริงก่อนที่เจ้าหน้าที่จะมาวัดเอง ทำให้คุณมีทางเลือก ส่วนการไม่รู้ทำให้คุณไม่มีทางเลือกเลย
ราคาเท่าไร?
ขึ้นอยู่กับจำนวนจุดวัด ระยะเวลาที่ต้องวัด และความเร่งด่วน เราเสนอราคาแบบระบุชัดเจนหลังทราบที่ตั้งและลักษณะของร้าน ไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง และเราไม่ได้ขายงานปรับปรุงต่อ
พวกคุณขายวัสดุกันเสียงด้วยหรือเปล่า?
ไม่ขาย และนั่นคือเหตุผลที่รายงานของเรามีน้ำหนัก เราไม่มีเหตุผลใดที่จะบอกว่าคุณต้องปรับปรุงมากกว่าที่จำเป็นจริง ๆ
รายงานใช้ยื่นสำนักงานเขตได้หรือไม่?
รายงานจัดทำตามวิธีที่กฎหมายกำหนด พร้อมใบสอบเทียบเครื่องมือและรายละเอียดวิธีการวัด และลงนามโดยวิศวกรที่ระบุชื่อได้ ซึ่งเป็นรูปแบบที่หน่วยงานคาดหวัง หากเขตระบุรูปแบบเฉพาะมา ส่งมาให้เราดูก่อนได้
ร้านยังไม่โดนอะไร แต่กังวล ทำล่วงหน้าได้ไหม?
ควรทำอย่างยิ่ง การมีผลตรวจวัดที่ทำไว้ก่อนเกิดเรื่อง มีน้ำหนักมากกว่าการวัดหลังถูกร้องเรียนอย่างเทียบกันไม่ได้ และถ้าผลออกมาว่าเกิน คุณยังมีเวลาแก้ในจังหวะที่คุณเลือกเอง ไม่ใช่ตอนที่ร้านถูกสั่งปิดแล้ว